ต้นกะเทย (Hermie) ไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียว: แยกพันธุกรรมออกจากความเครียดก่อนตัดสินใจ

ต้นกะเทยไม่ได้เกิดขึ้นเพราะคนปลูก “ดูแลพลาด” เสมอไป และการเห็นดอกเพศผู้เพียงจุดเดียวก็ยังไม่พอจะฟันธงว่าต้นทั้งต้นเสียหาย ความเข้าใจแบบตัดสินเร็วทำให้หลายคนแก้ผิดจุด บางครั้งไปโทษแสง ทั้งที่ต้นมีแนวโน้มทางพันธุกรรมอยู่เดิม ความจริงที่ไม่ค่อยถูกพูดตรง ๆ คือ Hermie เป็นผลจากการแสดงเพศของพืชที่เปลี่ยนไปตามพันธุกรรม ระยะการเจริญเติบโต และความเครียด สามอย่างนี้อาจเกิดพร้อมกันได้ จึงไม่มีวิธีเดียวที่ป้องกันได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ บทความนี้จะช่วยแยกสาเหตุและวางวิธีคิดที่ไม่พาไปเดาสุ่ม ต้นกะเทยเกิดจากอะไร ต้องแยก “แนวโน้ม” ออกจาก “ตัวกระตุ้น” ในทางพฤกษศาสตร์ พืชกัญชาส่วนใหญ่ถูกจัดเป็นพืชแยกเพศ แต่บางต้นสามารถแสดงดอกเพศผู้และเพศเมียในต้นเดียวกันได้ การเกิดดอกเพศผู้จึงไม่ได้มีความหมายเหมือนกันทุกกรณี บางต้นมีลักษณะนี้จากพันธุกรรม ขณะที่บางต้นแสดงออกหลังเผชิญสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม พันธุกรรมคือพื้นฐานที่เปลี่ยนได้ยาก หากต้นหรือสายพันธุ์มีประวัติแสดงดอกเพศผู้ง่าย ความเสี่ยงก็ย่อมสูงกว่า แม้สภาพแวดล้อมจะค่อนข้างนิ่ง ส่วนความเครียดเป็นตัวเร่ง เช่น การเปลี่ยนแปลงรุนแรง การรบกวนต้นซ้ำ ๆ หรือปัญหาสภาพแวดล้อมที่เกิดต่อเนื่อง สำหรับคนที่ค้นคำว่า กัญชา ต้นกะเทย มักกำลังพยายามแยกให้ออกว่าปัญหามาจากเมล็ดหรือมาจากการดูแล ซึ่งเป็นคำถามที่ถูกจุดกว่าการถามว่า “ต้องตัดตรงไหน”…